Czy zastanawiałeś się kiedyś, kiedy krystalizuje się charakter człowieka? Choć wychowanie to proces rozłożony na lata, badania naukowców z University of Cambridge rzucają nowe światło na konkretny moment w rozwoju. Okazuje się, że to, jak bliską relację zbudujesz ze swoim trzylatkiem, może zadecydować o tym, czy jako nastolatek będzie on osobą pomocną i empatyczną..

Czym jest prospołeczność i dlaczego nas interesuje?

W psychologii termin prospołeczność odnosi się do zachowań intencjonalnie podejmowanych dla dobra innych. Mowa tu o:

• Bezinteresownej życzliwości,
• Empatii i współczuciu,
• Pomocności i hojności,

Badanie przeprowadzone przez Ioannisa Katsantonisa i dr Ros McLellan na grupie 10 700 osób dowiodło, że cechy te nie są wyłącznie kwestią genów, ale w dużej mierze efektem wczesnych relacji.

Naukowcy odkryli konkretną korelację matematyczną. Każdy wzrost poziomu „bliskości” definiowanej jako ciepło, bezpieczeństwo i opieka z rodzicem w wieku 3 lat o jedną jednostkę standardową, przekładał się na wzrost prospołeczności o 0,24 jednostki w wieku nastoletnim.

Może wydawać się to suchą statystyką, ale w skali populacyjnej to ogromna różnica. Dzieci, które doświadczyły ciepła we wczesnym dzieciństwie, nie tylko rzadziej wykazywały problemy ze zdrowiem psychicznym ale przede wszystkim miały naturalny „napęd” do czynienia dobra.

Jak uczymy się empatii?

Według badaczy, jako dzieci chłoniemy te aspekty relacji z rodzicami, które są nasycone emocjami i troską. Wiek trzech lat to moment intensywnego rozwoju społeczno-emocjonalnego. Jeśli dziecko czuje wtedy bezpieczną bazę, uczy się, że świat jest bezpiecznym miejscem, a inni ludzie zasługują na wsparcie. Z kolei trudne lub przemocowe relacje we wczesnym wieku drastycznie obniżają szansę na wykształcenie nawyków prospołecznych w przyszłości.

Z badania płynie jeden, niezwykle konkretny wniosek: Twoja obecność i odpowiadanie na potrzeby emocjonalne dziecka to najlepsza inwestycja w jego charakter.

Czas to narzędzie, nie luksus: Bliskość nie buduje się „w locie”. Wymaga momentów wspólnej zabawy, czytania i rozmowy, gdzie uwaga rodzica jest w 100% skierowana na dziecko.

Badania wykazały, że konflikty emocjonalne i maltretowanie we wczesnym wieku blokują rozwój empatii. 

Dobroć nie bierze się znikąd. Nawet jeśli Twój trzylatek wydaje się teraz zbuntowany, budowanie bezpiecznej więzi „zaprocentuje” dopiero za dekadę, gdy stanie się dojrzałym, młodym człowiekiem. To „oprogramowanie”, które instalujemy w sercach naszych dzieci poprzez codzienne gesty miłości, gdy mają zaledwie 2-3 latka. Jak podkreślają eksperci z Cambridge, wspieranie młodych rodzin w budowaniu tych więzi powinno być priorytetem nie tylko rodziców, ale i całego państwa.